Przód kończy się trochę wyżej, tył miękko opada niżej, a przejście pomiędzy obiema długościami jest łagodne i naturalne. To właśnie przedłużony tył typu high-low.
Możemy uzyskać go za pomocą rzędów skróconych, czyli dodatkowych rzędów wykonywanych tylko na wybranej części robótki.
I najważniejsze: nie musimy zgadywać, ile tych rzędów zrobić.
Jeżeli znamy swoją próbkę i wiemy, o ile centymetrów chcemy przedłużyć tył, możemy to normalnie policzyć.
Co właściwie robią rzędy skrócone?
Rząd skrócony to rząd, którego nie przerabiamy na całej szerokości robótki. W określonym miejscu zawracamy i zaczynamy pracę w przeciwnym kierunku.
Dzięki temu wybrany fragment dzianiny otrzymuje więcej rzędów niż pozostała część swetra.
Przy przedłużonym tyle wykorzystujemy dokładnie tę zasadę.
Nie dodajemy oczek.
Nie zwiększamy obwodu swetra.
Nie poszerzamy tyłu.
Dodajemy natomiast wysokość w określonym miejscu dzianiny.
Najwięcej dodatkowych rzędów znajduje się w środkowej części tyłu, a w kierunku boków ich liczba stopniowo maleje. Dzięki temu dolna krawędź swetra tworzy miękki, zaokrąglony łuk.
Przedłużony tył to nie dwa proste poziomy
To bardzo ważne.
Jeżeli wykonujemy przedłużenie rzędami skróconymi, nie otrzymujemy po prostu:
przód – 60 cm
tył – 66 cm
z dwiema prostymi poziomymi liniami.
Rzędy skrócone tworzą klin dodatkowej dzianiny.
Środkowa część tyłu otrzymuje najwięcej dodatkowych rzędów. Im bliżej boków, tym różnica długości stopniowo się zmniejsza.
Właśnie dzięki temu przedłużony tył wygląda naturalnie, a przejście pomiędzy krótszym przodem i dłuższym tyłem nie tworzy ostrego schodka.
Jak wykonuje się przedłużony tył?
Najpierw przerabiamy korpus do miejsca, w którym chcemy rozpocząć modelowanie.
Następnie zaczynamy wykonywać rzędy skrócone na tylnej części swetra.
W każdym rzędzie skróconym wykonujemy nawrót – raz po jednej, raz po drugiej stronie środka tyłu.
Po wykonaniu pary rzędów kolejny punkt zwrotu możemy przesunąć bliżej brzegu. W ten sposób każdy następny odcinek pracy obejmuje coraz większą część tyłu.
Po ostatnim nawrocie przerabiamy wszystkie oczka, zamykając miejsca nawrotów zgodnie z wybraną metodą rzędów skróconych, a następnie kontynuujemy pracę zgodnie z konstrukcją swetra – w pełnym okrążeniu albo pełnym rzędzie.
Nie ma więc jednej zasady mówiącej, że po rzędach skróconych zawsze trzeba wykonać dokładnie jeden konkretny pełny rząd. To zależy od konstrukcji projektu i zastosowanej techniki rzędów skróconych.
„Po ostatnim nawrocie przerób wszystkie oczka, zamykając miejsca nawrotów zgodnie z wybraną metodą rzędów skróconych, a następnie kontynuuj pracę zgodnie z konstrukcją swetra.”
Jak powstaje łagodny łuk?
Weźmy prosty przykład.
Załóżmy, że tylna część naszego swetra ma:
36 oczek
i chcemy wykonać:
6 par rzędów skróconych.
Możemy zaplanować punkty zwrotu tak, aby przy każdym brzegu pozostawało kolejno:
14, 12, 10, 8, 6 i 4 oczka.
Oznacza to, że pomiędzy punktami zwrotu będziemy obejmować kolejno:
8, 12, 16, 20, 24 i 28 oczek.
Sprawdźmy:
36 − 14 − 14 = 8
36 − 12 − 12 = 12
36 − 10 − 10 = 16
36 − 8 − 8 = 20
36 − 6 − 6 = 24
36 − 4 − 4 = 28
Matematyka się zgadza.
W tym konkretnym przykładzie po każdej parze rzędów skróconych punkt zwrotu przesuwamy o 2 oczka w stronę brzegu.
Najważniejsze jest tylko prawidłowe rozumienie zapisu: zawracamy w każdym rzędzie skróconym, natomiast po wykonaniu całej pary kolejny punkt zwrotu znajduje się dalej od środka tyłu.
Przykładowa tabela – 36 oczek i 6 par
1 para: 14 oczek pozostaje przy każdym brzegu – 8 oczek pomiędzy punktami zwrotu.
2 para: 12 oczek pozostaje przy każdym brzegu – 12 oczek pomiędzy punktami zwrotu.
3 para: 10 oczek pozostaje przy każdym brzegu – 16 oczek pomiędzy punktami zwrotu.
4 para: 8 oczek pozostaje przy każdym brzegu – 20 oczek pomiędzy punktami zwrotu.
5 para: 6 oczek pozostaje przy każdym brzegu – 24 oczka pomiędzy punktami zwrotu.
6 para: 4 oczka pozostają przy każdym brzegu – 28 oczek pomiędzy punktami zwrotu.
Pamiętaj jednak, że jest to przykład rozmieszczenia punktów zwrotu, a nie uniwersalny przepis dla każdego swetra.
Liczba oczek pomiędzy nawrotami wpływa przede wszystkim na kształt i szerokość łuku.
Natomiast o tym, jak duża będzie maksymalna różnica długości pomiędzy przodem i środkiem tyłu, decyduje przede wszystkim liczba dodatkowych rzędów i wysokość jednego rzędu wynikająca z próbki.
Skąd wiemy, ile centymetrów uzyskamy?
I tutaj dochodzimy do najważniejszego elementu całych obliczeń – próbki.
Załóżmy, że nasza próbka po praniu i blokowaniu wynosi:
20 rzędów = 10 cm
Czyli:
20 ÷ 10 = 2 rzędy na 1 cm
Zatem:
2 rzędy = 1 cm
Jedna para rzędów skróconych to dwa dodatkowe rzędy w najgłębszej części przedłużenia.
Jeżeli wykonamy:
6 par × 2 rzędy = 12 dodatkowych rzędów
to:
12 ÷ 2 = 6 cm
W najdłuższym miejscu tył otrzyma więc około:
6 cm dodatkowej wysokości.
Uniwersalny wzór
Najpierw obliczamy liczbę rzędów przypadających na 1 cm:
liczba rzędów z próbki ÷ wysokość próbki w cm
Następnie obliczamy, ile rzędów potrzebujemy do uzyskania zaplanowanego przedłużenia:
planowane przedłużenie w cm × liczba rzędów na 1 cm
Ponieważ jedna para rzędów skróconych składa się z dwóch rzędów:
liczba par = potrzebna liczba dodatkowych rzędów ÷ 2
Możemy więc zapisać:
liczba par rzędów skróconych = planowane przedłużenie × liczba rzędów na 1 cm ÷ 2
Drugi przykład – inna próbka
Załóżmy, że nasza próbka wynosi:
24 rzędy = 10 cm
Najpierw:
24 ÷ 10 = 2,4 rzędu na 1 cm
Chcemy uzyskać około:
5 cm przedłużenia
Liczymy:
5 × 2,4 = 12 rzędów
A następnie:
12 ÷ 2 = 6 par
Potrzebujemy więc około:
6 par rzędów skróconych.
W tym przypadku również wychodzi 6 par, ale z zupełnie innego powodu niż przy próbce 20 rzędów na 10 cm.
Czy 6 par zawsze daje 6 cm?
Nie.
I to jest jedna z najważniejszych rzeczy w całym artykule.
Sześć par daje około 6 cm tylko wtedy, gdy:
20 rzędów = 10 cm
czyli:
2 rzędy = 1 cm.
Jeżeli mamy na przykład:
30 rzędów = 10 cm
to:
30 ÷ 10 = 3 rzędy na 1 cm
Sześć par daje:
6 × 2 = 12 rzędów
A więc:
12 ÷ 3 = 4 cm
Ta sama liczba par, a otrzymujemy tylko około 4 cm przedłużenia.
Dlatego nie kopiujemy liczby rzędów z cudzej rozpiski bez sprawdzenia własnej próbki.
Zawsze:
próbka → liczba rzędów na 1 cm → potrzebna wysokość → liczba dodatkowych rzędów → liczba par.
Dlaczego próbkę mierzymy po blokowaniu?
Ponieważ dzianina po praniu może zmienić zarówno szerokość, jak i wysokość.
Jeżeli policzymy przedłużenie na podstawie próbki przed praniem, możemy zaplanować 6 cm, a po pierwszym praniu gotowego swetra otrzymać inną wartość.
Dlatego próbka używana do obliczeń powinna być:
wyprana, wysuszona i zmierzona po blokowaniu.
Najlepiej również wykonać ją:
z tej samej włóczki,
na tych samych drutach,
tym samym ściegiem,
przy takim samym napięciu, z jakim będziemy wykonywać sweter.
Rozstaw punktów zwrotu a długość tyłu
Tutaj warto rozdzielić dwie rzeczy, które często są ze sobą mylone.
Liczba par rzędów skróconych
Wpływa przede wszystkim na maksymalną dodatkową wysokość w najdłuższym miejscu tyłu.
Więcej par = więcej dodatkowych rzędów = większa różnica długości.
Odległość pomiędzy punktami zwrotu
Wpływa przede wszystkim na kształt łuku.
Inaczej będzie wyglądać przedłużenie, jeżeli kolejne punkty zwrotu przesuwamy co 2 oczka, a inaczej, jeśli rozłożymy je szerzej.
Samo zmniejszenie odstępu pomiędzy punktami zwrotu nie daje automatycznie większej liczby centymetrów przedłużenia, jeżeli liczba dodatkowych rzędów pozostaje taka sama.
To bardzo ważne przy samodzielnym projektowaniu.
Jak wygląda prawidłowy efekt?
Po wykonaniu rzędów skróconych środkowa część tyłu ma największą dodatkową wysokość.
W kierunku boków różnica stopniowo zanika.
Dzięki temu powstaje łagodny, zaokrąglony dół typu high-low.
Nie powinien wyglądać jak dwie nałożone na siebie warstwy ani jak nagły schodek.
Od tej linii do najniższego punktu zaokrąglonego tyłu pokazujemy dopiero właściwą różnicę długości.
A jeśli chcę cały tył prosty i dłuższy?
To inna konstrukcja.
Jeżeli chcemy, aby cały tył był np. o 6 cm dłuższy od całego przodu i zakończony prostą linią, rzędy skrócone nie zawsze będą najlepszym rozwiązaniem.
Możemy wtedy rozdzielić przód i tył oraz wykonywać je osobno do różnych długości.
Możemy również zastosować boczne rozporki.
Rzędy skrócone są szczególnie dobre wtedy, gdy chcemy otrzymać miękkie, stopniowe i zaokrąglone przedłużenie.
Kilka ważnych wskazówek
Przymierzaj robótkę na bieżąco.
Długość i kształt łuku powinny współgrać z sylwetką i fasonem swetra.
Zawsze licz przedłużenie z próbki po blokowaniu.
Jeśli chcesz uzyskać większe przedłużenie, zwiększ liczbę dodatkowych rzędów lub par rzędów skróconych, obliczając je na podstawie własnej próbki.
Rozstaw punktów zwrotu dobieraj do szerokości tyłu i kształtu łuku, który chcesz uzyskać.
Przedłużenie wykonane rzędami skróconymi powinno tworzyć płynny łuk high-low, a nie ostrą różnicę pomiędzy przodem i tyłem.
Najpierw centymetry, później oczka
Przedłużony tył jest świetnym przykładem tego, że w dziewiarstwie naprawdę nie wszystko trzeba robić „na wyczucie”.
Najpierw ustalamy:
o ile centymetrów chcemy przedłużyć tył.
Potem sprawdzamy:
ile rzędów przypada na tę wysokość w naszej próbce.
Następnie obliczamy:
ile dodatkowych rzędów potrzebujemy.
Z tego otrzymujemy:
liczbę par rzędów skróconych.
Dopiero później planujemy:
gdzie mają znaleźć się kolejne punkty zwrotu.
To dwie osobne rzeczy:
liczba dodatkowych rzędów określa wysokość przedłużenia, a rozmieszczenie punktów zwrotu pomaga nadać mu odpowiedni kształt.
I wtedy rzędy skrócone przestają być tajemniczą techniką.
Stają się kolejnym narzędziem, dzięki któremu możemy naprawdę świadomie projektować sweter pod własną próbkę, włóczkę i sylwetkę.
Własne wymiary. Własna próbka. Własna włóczka. Własne zasady.
Projektuj z pasją • Dziergaj z radością • Noś z dumą
Oczko za oczkiem — Agnieszka Kartuszewska